Πως θα μοιραστεί το 1 δισ. ευρώ του υπερπλεονάσματος 2019

Η ανοδική πορεία των φορολογικών εσόδων που συνεχίστηκε και τον Οκτώβριο με υπέρβαση πάνω από μισό δισ. ευρώ, υπαγορεύει τη βεβαιότητα ότι θα υπάρξει και στο τέλος του τρέχοντος έτους υπερπλεόνασμα που κατά πάσα πιθανότητα θα αγγίζει το ένα δισεκατομμύριο ευρώ.

Σύμφωνα με πληροφορίες προερχόμενες από το κυβερνητικό επιτελείο, το υπερπλεόνασμα αυτό μελετάται να καλύψει ανελαστικές κρατικές δαπάνες, αποκλίσεις, αναδρομικά συνταξιούχων αλλά και το κοινωνικό μέρισμα του 2019.

Σύμφωνα με σημερινό δημοσίευμα της εφημερίδας «Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής», το πρωτογενές πλεόνασμα -σε όρους ενισχυμένης εποπτείας- αναμένεται να φτάσει το 4% του ΑΕΠ, έναντι του 3,5% του στόχου για το 2019. Σαν συνέπεια, θα υπάρχει διαθέσιμο υπερπλεόνασμα 0,5% του ΑΕΠ (περίπου 910 εκατ. ευρώ) που κανονικά μπορεί να μοιραστεί σε έκτακτα μέτρα.

Για την ώρα το μόνο σίγουρο μέρισμα είναι τα 138 εκατ. που θα διατεθούν για την έκτακτη μείωση της προκαταβολής φόρου του 2019 για τις επιχειρήσεις από το 100% στο 95%. Συγχρόνως μέσω αυτού του υπερπλεονάσματος έχουν αποφασιστεί η μεγαλύτερη κατά 205 εκατ. ευρώ μείωση του ΕΝΦΙΑ, το αυξημένο κατά 11 εκατ. ευρώ επίδομα θέρμανσης και η βελτιωμένη ρύθμιση των 120 δόσεων.

Αβεβαιότητες

Στη συνέχεια του 2019 και κατά το 2020 υπάρχουν αβεβαιότητες που πρέπει να αντιμετωπιστούν για να μην κινδυνέψουν οι μειώσεις φόρων και τα άλλα διαρθρωτικά μέτρα που έχουν θεσπιστεί ήδη και όσα θα θεσπιστούν με το φορολογικό νομοσχέδιο.

Η πρώτη μεγάλη αβεβαιότητα είναι δημοσιονομική. Τα φορολογικά έσοδα σημειώνουν υπέρβαση πάνω από 500 εκατ. ευρώ και τον Οκτώβριο αλλά κανείς δεν ξέρει πώς θα εκτελεστεί φέτος το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).

Η τακτική της υποεκτέλεσης του ΠΔΕ σε όφελος του πρωτογενούς πλεονάσματος της προηγούμενης κυβέρνησης οδήγησε στο πάγωμα του ΠΔΕ το 2019. Οι δαπάνες είναι μειωμένες κατά 550 εκατ. ευρώ και τα έσοδα (κυρίως εισροές από κοινοτικούς πόρους) υστερούν έναντι του στόχου κατά 793 εκατ. ευρώ.

Μέρος του πρωτογενούς πλεονάσματος προέρχεται και από τις εισροές κοινοτικών πόρων στα συγχρηματοδοτούμενα έργα των Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.

Στον προϋπολογισμό υπάρχει πρόβλεψη για απόκλιση του ΠΔΕ κατά 250 εκατ. ευρώ. Αν όμως προκύψει υστέρηση της τάξης των 800 εκατ. ευρώ, τότε τα πράγματα αλλάζουν και το πρωτογενές πλεόνασμα θα είναι κατά 550 εκατ. ευρώ μικρότερο.

Η ολοκλήρωση του ΠΔΕ θα φανεί με την τελευταία αίτηση μαζικών πληρωμών που θα γίνει λίγο πριν από το τέλος του χρόνου. Ωστόσο η παρατεταμένη προεκλογική περίοδος πάγωσε τα δημόσια έργα και η αιτήσεις πληρωμών θα πρέπει να γίνουν έναντι δαπανών που έχουν γίνει και έργων που έχουν προχωρήσει.

Ειδικότερα, τα φορολογικά έσοδα σημειώνουν μεν υπέρβαση πάνω από 500 εκατ. ευρώ και τον Οκτώβριο αλλά κανείς δεν ξέρει πώς θα εκτελεστεί φέτος το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ). Η τακτική της υποεκτέλεσης του ΠΔΕ σε όφελος του πρωτογενούς πλεονάσματος της προηγούμενης κυβέρνησης οδήγησε στο πάγωμα του ΠΔΕ το 2019. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, πρόκειται να ξεκαθαρίσει πριν ολοκληρωθεί ο Νοέμβριος και υπάρξει πιο καθαρή εικόνα για το κλείσιμο του προϋπολογισμού του 2019.

Στην κυβέρνηση πολλοί προτιμούν να καλυφθούν ανάγκες του 2020 από τώρα, ώστε να διασφαλιστούν περισσότερο οι στόχοι και να γίνουν ακόμη πιο άνετα η δεύτερη μείωση του ΕΝΦΙΑ και τα άλλα σχέδια που υπάρχουν. Ένα από αυτά είναι η επαναφορά της απόσυρσης με στόχο τις επιδοτήσεις καθαρών αυτοκινήτων ώστε ο γερασμένος στόλος να ανανεωθεί, οι εκπομπές ΟΟ2 να μειωθούν και να αυξηθεί το ποσοστό ηλεκτροκίνησης. Το συγκεκριμένο μέτρο δεν υπάρχει στον προϋπολογισμό του 2020 και δεν θα ενταχθεί ούτε στο φορολογικό νομοσχέδιο για τον απλό λόγο ότι δεν υπάρχουν ακόμη οι πόροι.

Το κοινωνικό μέρισμα
Σημειώνεται ότι τόσο ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας έχουν αποφύγει να δεσμευτούν για το ύψος του ενδεχόμενου κοινωνικού μερίσματος και τους πιθανούς δικαιούχους καθώς θέλουν πρώτα να ξεκαθαρίσει η εικόνα στα ανοιχτά μέτωπα.

Πληροφορίες θέλουν την κυβέρνηση να επιθυμεί να δώσει ένα τύποις κοινωνικό μέρισμα αφού διασφαλίσει ότι έχουν καλυφθεί οι τακτικές και έκτακτες ανάγκες.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον «ΕΤ», αυτό θα είναι μικρό – περίπου 150 με 200 εκατ. ευρώ – και στοχευμένο κυρίως σε όσους σήμερα παίρνουν το Κοινωνικό Μέρισμα Αλληλεγγύης.

Τα αναδρομικά των συνταξιούχων
Ένα ακόμη μεγάλο ζήτημα είναι ο λογαριασμός για τα αναδρομικά συντάξεων που θα προκύψουν από τις πρόσφατες αποφάσεις του ΣτΕ.

Το υπουργείο Οικονομικών περιμένει τους υπολογισμούς του συναρμόδιου υπουργείου Εργασίας σε ό,τι αφορά τις υποχρεώσεις που δημιουργούνται και τον τρόπο εξόφλησης τους.

Μπορεί δηλαδή, αν προκύψει το υπερπλεόνασμα, να επιλεγεί η λύση να εξοφληθεί ένα μεγάλο μέρος των υποχρεώσεων του Δημοσίου σε όλους τους δικαιούχους κλείνοντας έτσι και ένα μεγάλο κεφάλαιο από το πρόσφατο παρελθόν.

Μέχρι στιγμής πολλά είναι τα κυβερνητικά στελέχη που έχουν δηλώσει σε όλους τους τόνους ότι αν προκύψουν υποχρεώσεις για αναδρομικά, αυτές θα ικανοποιηθούν προς όλους, είτε έχουν προσφύγει δικαστικά είτε όχι.

Σχετικά Νέα