Παρουσιάστρια του BBC «απαντά» στην ΕΡΤ

Βρισκόμαστε σε μια περίοδο όπου αναφύονται ζητήματα που σχετίζονται με την ηθική, τις αξίες, αλλά και τις κοινωνικές σχέσεις. Το ερχόμενο διάστημα όλα αυτά τα ζητήματα θα τεθούν στο προσκήνιο και καλώς ή κακώς η συνειδητή και ξεκάθαρη τοποθέτηση δεν θα είναι απλά  αποτέλεσμα ενός ηθικού κανόνα, αντίθετα θα είναι μια προσταγή επιβίωσης, τόσο φυσικής όσο και πνευματικής.

Η εισαγωγή αυτή θα μπορούσε να αποτελεί το πρελούδιο ενός άρθρου κοινωνιολογικής και ψυχολογικής σκέψης, παρόλα αυτά το «εδώ και τώρα» που επιτάσσουν οι συνθήκες, μας οδηγούν στην ανάγνωση προβληματικών που προκύπτουν από την τοποθέτηση δημοσιολογούντων στο πάλκο της πληροφόρησης.

Κατεξοχήν δημοσιολογούντες είναι οι δημοσιογράφοι, και όσο και εάν τα τοτέμ και οι ακόλουθοί τους παραγουλιάζονται προσπαθώντας να αποδείξουν ότι ο συγκεκριμένος χώρος επιτελεί κοινωνικό έργο προσφέροντας γνώση στους κοινούς θνητούς, η αλήθεια είναι ότι το μόνο που παρέχουν είναι διαμεσολαβημένη επικοινωνία. Είναι οι ενδιάμεσοι μεταξύ του γεγονότος και του θεατή. Προβληματικός ο όρος «θεατής», ωστόσο πιο αληθινός από ποτέ, καθώς στις μέρες μας  «η κοινωνία του θεάματος» του Γκυ Ντεμπόρ ζει και βασιλεύει.

Έτσι, λοιπόν, δεν δύναται κανείς να συλλογιστεί τους λειτουργούς της δημοσιογραφίας έξω από το πλαίσιο της πληροφόρησης και της παραπληροφόρησης. Αναρίθμητα παραδείγματα διαστρέβλωσης της πραγματικότητας και άλλα τόσα παραδείγματα κατασκευής της πραγματικότητας. Μια σύντομη και παρόλα αυτά αληθοφανής δικαιολογία είναι ότι ο δημοσιογράφος έχει άποψη, άποψη υποκειμενική η οποία και αντανακλάται στη παραγόμενη μεταφορά της πληροφορίας. Εάν ισχύει αυτό, σταματάει να υφίσταται η έννοια της αντικειμενικής δημοσιογραφίας και αντικειμενικής πληροφόρησης. Σύμφωνα, μάλιστα, και με αρκετούς ορισμούς των σχολών δημοσιογραφίας, παύει να έχει υπόσταση και η έννοια του δημοσιογράφου.

Κι αν όλα αυτά είναι λίγο-πολύ γνωστά στο χώρο της πληροφόρησης, οι θεατές εάν και ψυχανεμίζονται την πραγματική λειτουργία της δημοσιογραφίας, δύσκολα μπορούν να συλλάβουν την πραγματική διάσταση του προβλήματος.

Ο υποφαινομένος θεωρεί ότι πράγματι (πρέπει να) έχουν άποψη οι δημοσιογράφοι, το ζήτημα όμως είναι αυτό να γίνει αντιληπτό από τον αναγνώστη, τον ακροατή ή τον τηλεθεατή. Υπό το μανδύα της αντικειμενικότητας ο δέκτης της πληροφορίας καθίσταται ανήμπορος να ξεχωρίσει το αληθινό γεγονός από το αποδιδόμενο γεγονός. Εισπράττει την πληροφορία ως ανόθευτη, ενώ η άποψη του πληροφοριοδότη την έχει κάνει «μπόμπα». Και το σφάλμα δεν είναι η νοθεία στην πληροφορία, διότι αυτή άπαξ και εμπεριέχει άποψη είναι αναπόφευκτο επιγέννημα, το ζητούμενο είναι αυτό να γίνει αντιληπτό στον θεατή.

Πόσες φορές έχουμε ακούσει από κάποιον να μας λέει το περιβόητο «μα το είπε η τηλεόραση», ως σαν να βρισκόταν στο σημείο του γεγονότος ο ίδιος; Ο θεατής είναι αναγκαίο όσο ποτέ να αποκτήσει κριτική ματιά, να αντιληφθεί πως ότι βλέπει, ακούει και διαβάζει εμπεριέχει (και) υποκειμενική άποψη, να προσπαθήσει να βρει ποια άποψη πρεσβεύει ο διακινητής της πληροφορίας και για ποιο σκοπό.

Αφορμή για να γραφτούν τα παραπάνω στάθηκαν δύο, αν μη τι άλλο γοητευτικές (όχι σχετικό, απλά ήθελα να το σχολιάσω),  δημοσιογραφικές παρουσίες,  η πρώτη είναι παρουσιάστρια στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της ΕΡΤ και η δεύτερη στο BBC.

Εάν δεν κάνω λάθος ήταν την περασμένη Τρίτη όταν η παρουσιάστρια του κεντρικού δελτίου ειδήσεων της δημόσιας τηλεόρασης προλόγιζε το ρεπορτάζ που θα προβληθεί, λέγοντας αυτολεξεί: «…ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες ο ιός φαίνεται να δείχνει μια ανεξήγητη προτίμηση στους αφροαμερικανούς…». No comments, που λεν και στο χωριό της παρουσιάστριας του BBC.

Στο χωριό της, λοιπόν, η κα Emily Maitlys είναι γνωστή παρουσιάστρια στο BBC και απ’ ό,τι φαίνεται χωρίς να το γνωρίζει σχολίασε αυτά που είπε η συνάδελφός της στην Ελλάδα. Πάμε να δούμε σε ελεύθερη μετάφραση τι της είπε: «Η κουβέντα που αφορά στο ζήτημα του κορωνοιού πολλές φορές είναι παραπλανητική. Δεν ξεπερνάς τον ιό αν έχεις ψυχικό σθένος ή δύναμη χαρακτήρα όπως υποστηρίζουν οι συνεργάτες του πρωθυπουργού. Η ασθένεια δεν ειναι ισοπεδωτική και ίδια για όλους, γιατί πλούσιοι και φτωχοί δεν θα υποφέρουν το ίδιο. Πρόκειται για έναν μύθο που πρέπει να καταρριφθεί. Οι άνθρωποι που εργάζονται δυσανάλογα τώρα στην πρώτη γραμμή, όπως οδηγοί λεωφορείων, εργαζόμενοι στην τροφοδοσία, νοσηλεύτριες, όσοι εν γένει εργάζονται σε νοσοκομεία και καταστήματα είναι οι χαμηλότερα αμειβόμενοι της κοινωνίας και κινδυνεύουν να κολλήσουν τον κορωνοιό, γιατί είναι οι πλέον εκτεθειμένοι σε αυτόν. Είναι δυσκολότερος ο αποκλεισμός σε πολυκατοικίες και μικρά διαμερίσματα, ενώ όσοι κάνουν χειρωνακτική εργασία δεν μπορούν να δουλέψουν από το σπίτι. Ο κορωνοιός ειναι ένα θέμα υγείας με τεράστιο αντίκτυπο στην κοινωνική ευημερία και ειναι επίσης ενα θεμα ευημερίας με τεράστιο αντίκτυπο στη δημόσια υγεία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμποριου προειδοποιεί ότι αυτή η πανδημία θα προκαλέσει την μεγαλύτερη οικονομική συρρίκνωση του καιρού μας και ποιος θα είναι άραγε ο κοινωνικός συμβιβασμός που θα απαιτηθεί ώστε αυτή η ανισότητα μεταξύ των ανθρώπων να μην γίνει μεγαλύτερη.

Είπαμε, απόψεις…

K. M.

 

Σχετικά Νέα