Ν. Ξυδάκης: Χειροπιαστή αφετηρία για το όνομα της ΠΓΔΜ

Συνέντευξη στην «Εποχή» και τη δημοσιογράφο Ιωάννα Δρόσου παραχώρησε την Κυριακή, 21 Ιανουαρίου 2108 ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Ξυδάκης. Οι ερωτήσεις της δημοσιογράφου αφορούσαν το μακεδονικό, με αφορμή τις συζητήσεις στο Κοινοβούλιο και τα ΜΜΕ, τη διπλωματική συνάντηση στη Νέα Υόρκη αλλά και το συλλαλητήριο στη Θεσσαλονίκη την ίδια μέρα.

Ολόκληρη η συνέντευξη:

Ι. ΔρόσουΝέα δεδομένα προκύπτουν από τη συνάντηση της Νέας Υόρκης. Πώς κρίνεις το αποτέλεσμά της;

Ν. Ξυδάκης: Θετικό, υπό την έννοια ότι ετέθησαν στις δύο διαπραγματευτικές αποστολές προτάσεις για την ονομασία. Αυτό αποτελεί μία χειροπιαστή αφετηρία. Από εκεί και πέρα είμαστε στο σημείο όπου οι δύο χώρες θα κληθούν να συζητήσουν στο εσωτερικό τους. Να δουν με τη σοβαρότητα, την ευθύνη και τον πραγματισμό που επιβάλει η ιστορική στιγμή, το ουσιαστικό πολιτικό κεφάλαιο που πρέπει να διαφυλάξει και να παραγάγει κάθε υπεύθυνη κυβέρνηση. Όσον αφορά τη χώρα μας, αν πράγματι υπάρχει κλίμα μετριοπάθειας και συνεννόησης από τη μεριά της κυβέρνησης των Σκοπίων, θα πρέπει να το εκτιμήσουμε και να φτιάξουμε μαζί ένα διπλωματικό πλαίσιο για να δούμε αν μπορούμε να συγκλίνουμε

Ι.Δ.: Πώς εκτιμάς τη στάση της FYROM ως προς την κατάληξη της συνάντησης;

Ν.Ξ.: Η δυσφορία που, σύμφωνα με τον Τύπο, εξέφρασε ο ο διαπραγματευτής της ΠΓΔΜ, πρέσβης Ναουμόφσκι, δεν επιβεβαιώθηκε από την πλευρά της κυβέρνησης των Σκοπίων. Αντιθέτως θετικά αξιολόγησε τη συνάντηση η κυβέρνηση, τόσο ο πρωθυπουργός Ζάεφ όσο και ο υπουργός Εξωτερικών Ντιμιτρόφ. Παράλληλα χθες είχαμε και την παρέμβαση του γ.γ. του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ ο οποίος έκανε σαφές ότι η ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ προϋποθέτει τη συμφωνία με την Ελλάδα στο θέμα του ονόματος. Πρέπει να περιμένουμε να δούμε τι θα προκύψει κατά την εσωτερική διαχείριση του ζητήματος στα Σκόπια. Ίσως εκεί βρίσκεται το κλειδί. Πρέπει και αυτοί να κάνουν πολλά βήματα, δύσκολα βήματα, δυσκολότερα από τα δικά μας.

Ι.Δ.: Παρατηρούμε μια σκλήρυνση στη στάση του κυβερνητικού εταίρου, που ούτως ή άλλως ήταν προβληματική. Τελευταίο παράδειγμα, η οργάνωση Θεσσαλονίκης των ΑΝΕΛ να καλεί στη συγκέντρωση της Κυριακής. Πώς θα αντιμετωπίσει τον κυβερνητικό εταίρο η κυβέρνηση;

Ν.Ξ.: Δεν μπορούμε εκ των προτέρων να εξασφαλίσουμε συναίνεση, χωρίς να έχει προηγηθεί ο διπλωματικός χειρισμός και η συγκρότηση ενός πλαισίου προτάσεων. Ο πρόεδρος των ΑΝΕΛ διατυπώνει αντίθεση αλλά ταυτόχρονα δηλώνει και εμπιστοσύνη στους χειρισμούς του υπουργείου Εξωτερικών. Ας περιμένουμε.

Ας δούμε τη μεγάλη εικόνα. Η Ελλάδα είναι ηγεμονεύουσα στα Βαλκάνια, είναι μακράν η ισχυρότερη χώρα, οικονομικά, πολιτικά και στρατιωτικά, παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο ως εγγυητής της σταθερότητας, της ειρήνης, της ανάπτυξης και της καλής γειτονίας. Αν υπάρχει μια εστία αποσταθεροποίησης, θα πρέπει να την ανατάξουμε· δεν μας συμφέρει ένα κράτος ασταθές, υπό απειλή διαμελισμού, στα βόρεια σύνορά μας.

Δεν τίθενται στο τραπέζι ούτε σύνορα ούτε εδάφη. Όλα αυτά είναι παγιωμένα ήδη από το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και επαναβεβαιωμένα μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, όταν έπαψε να υφίσταται με την πρότερη μορφή της η πρώην Γιουγκοσλαβία. Κανείς δεν  απειλεί κανέναν, κανείς δεν δέχεται να συζητήσει μεταβολές.

Έχουν περάσει είκοσι πέντε χρόνια και οι άνθρωποι που είχαν ιστορική ευθύνη, γνώση και στοχασμό πάνω στο τι συμβαίνει στην νεοελληνική ιστορία, στην ιστορία των Βαλκανίων και στην ιστορία της Ευρώπης, από πολύ νωρίς, με πολύ μεγάλη οξυδέρκεια και πολιτική τόλμη, τοποθετήθηκαν στα γεγονότα και τα ανέλυσαν. Σας περιγράφω πώς στοχάστηκε και μίλησε η Αριστερά, μέσω του Φίλιππου Ηλιού, του Άγγελου Ελεφάντη και πάρα πολλών άλλων, όλα αυτά τα χρόνια. Και εδώ, στην «Εποχή», συζητούσαμε διεξοδικά.

Σοβαρότητα – προσεκτική ανάγνωση

Ι.Δ.: Η Νέα Δημοκρατία συνεχίζει να αποφεύγει να τοποθετηθεί, ακόμα και μετά την πρόταση Νίμιτς. Εν τω μεταξύ, πολιτικά στελέχη όπως ο Α. Σαμαράς και ο Α. Τζιτζικώστας ρυμουλκούν όλο και περισσότερο εθνικιστικά τη Νέα Δημοκρατία. Πώς κρίνεις τη στάση του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης;

Ν.Ξ.: Είναι αξιοσημείωτο ότι η μείζων αντιπολίτευση επέδειξε στην αρχή μία μετριοπαθή ρητορική, η οποία εντούτοις με την πάροδο των ημερών μεταλλάσσεται και αποκτά  επιθετικά χαρακτηριστικά. Είναι αδιανόητο και ιστορικά ανεύθυνο να συμπορεύονται πολιτικά στελέχη της ΝΔ με ακραίους ελληνοπώλες και πατριδοκάπηλους, που αναζητούν ευκαιρία να βρουν εκ νέου λόγο ύπαρξης. Οι σώφρονες της συντηρητικής παράταξης, ας ανατρέξουν στο τι έχουν γράψει και μαρτυρούν περί του θέματος δικά τους παλαιά κορυφαία στελέχη, από τον τότε υπουργό Εξωτερικών Μιχάλη Παπακωνσταντίνου και τον Ιωάννη Βαρβιτσιώτη, μέχρι τον Γεώργιο Ράλλη, ο οποίος παραιτήθηκε δηλώνοντας αηδία για όσα συνέβαιναν με αφορμή το Μακεδονικό.

Ι.Δ.: Γνωρίζεις αν θα υπάρξει επίσημη ενημέρωση των κομμάτων; Γιατί καθυστερεί η κυβέρνηση σε αυτό;

Ν.Ξ.: Δεν γνωρίζω αν έχει υπάρξει άτυπη ενημέρωση πολιτικών αρχηγών. Μια άτυπη ενημέρωση πάντως, περί του διπλωματικού πλαισίου και των τρεχουσών προϋποθέσεων και δυνατοτήτων, θα ήταν επωφελής, θα λειτουργούσε κατευναστικά και στη δημόσια σφαίρα. Εν πάση περιπτώσει, πολύ σύντομα, ευθύς ως υπάρξουν συγκεκριμένα αποτελέσματα από τις διαπραγματεύσεις των δύο μερών υπό τον ΟΗΕ, εκτιμώ θα υπάρξει επίσημη ενημέρωση.

Ι.Δ.: Πώς κρίνεις τη τοποθέτηση της ΛΑΕ, αν υποθέσουμε ότι η άποψη της ΛΑΕ είναι αυτή που εξέφρασε ο Παναγιώτης Λαφαζάνης, ο οποίος επέμενε στην πλευρά του αλυτρωτισμού αποφεύγοντας να πάρει θέση για το όνομα;

Ν.Ξ.: Η εγκατάλειψη του αλυτρωτισμού από το Σύνταγμα και τις εκπαιδευτικές διαδικασίες των Σκοπίων είναι προφανώς σημαντικό ζήτημα και πρέπει να διασφαλιστεί.

Οφείλουμε όμως να διαβάσουμε πολύ προσεκτικά σε ποιο σημείο βρισκόμαστε, εικοσιπέντε χρόνια μετά την πρώτη προσπάθεια επίλυσης το 1992, όταν οπισθοχωρήσαμε, υπό τον φόβο κραυγών και συλλαλητηρίων διαφόρων πατριδοκάπηλων. Οι διαπραγματεύσεις με τον πραγματιστή τιτοϊκό Γκλιγκόροφ είχαν οδηγήσει στο πακέτο Πινέιρο, αλλά έπεσαν στο κενό και μαζί με τις διαπραγματεύσεις έπεσε και μία κυβέρνηση. Φτάσαμε στα επόμενα χρόνια να έχουμε κλιμακούμενη εθνικιστική ρητορική στην ΠΓΔΜ, όσο απομακρυνόταν χρονικά από τον γιουγκοσλαβικό εμφύλιο και η χώρα αποκτούσε ταυτότητα. Φτάσαμε σε μια ονομασία αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ, την οποία αποδεχόμαστε και εμείς και περιλαμβάνει τον όρο Μακεδονία. Φτάσαμε να την αναγνωρίζουν 140 χώρες.  Και φτάσαμε ουσιαστικά να μη χρησιμοποιεί κανείς, πλην ημών, αυτή την ονομασία για το γειτονικό κράτος εκτός από τις επίσημες συναντήσεις στο πλαίσιο του ΟΗΕ και τη ΕΕ.

Ι.Δ.: Ο πρωθυπουργός συναντήθηκε με τον αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο, προκειμένου να τον ενημερώσει για τις διαπραγματεύσεις για το Μακεδονικό. Γιατί η κυβέρνηση δίνει τόση βαρύτητα στην άποψη της Εκκλησίας, συνεχίζοντας έτσι την υπερεκτίμηση για την επιρροή της Εκκλησίας απέναντι στην ελληνική κοινωνία;

Ν.Ξ.: Δεν νομίζω ότι συνιστά υπερεκτίμηση. Ιστορικά η ορθόδοξη Εκκλησία έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στα κοινωνικά πράγματα της χώρας. Η συνάντηση ενημέρωσης του Πρωθυπουργού με τον Αρχιεπίσκοπο συμβάλλει στη δημιουργία κλίματος νηφαλιότητας και διαλόγου για το ζήτημα των Σκοπίων. Ήδη ο Αρχιεπίσκοπος έκανε λόγο για εμπιστοσύνη προς τους «καθ’ ύλην αρμόδιους» για τον χειρισμό του ζητήματος και πήρε αρνητική θέση ως προς τα συλλαλητήρια και τις φωνές. Υπό όρους, αυτή η τοποθέτηση υπενθυμίζει τους διακριτούς ρόλους κράτος και εκκλησίας.

Ι.Δ.: Ήταν αναμενόμενο το ενδιαφέρον του ΝΑΤΟ, βλέπουμε όμως στη συζήτηση να παρεμβαίνουν και οι Ρώσοι. Πώς εξηγείται;

Ν.Ξ.: Ο Ψυχρός Πόλεμος έχει λήξει. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, από τη μια, και η Ρωσία, από την άλλη, έχουν ποτέ εγκαταλείψει τις προσπάθειες να διατηρούν τις ζώνες επιρροής τους ή να αποκτούν νέες. Εξελίσσεται μια άλλη αντιπαράθεση, υβριδική, συχνά με συγκρουσιακά χαρακτηριστικά. Ιδίως στη ζώνη των Βαλκανίων, μια ζώνη υψηλού στρατηγικού ενδιαφέροντος, με ενεργειακούς αγωγούς και εμπορικούς δρόμους, με περίκλειστα κράτη, με εύθραυστες δημοκρατίες, με αμφίρροπες ή ασταθείς κυβερνήσεις, με κάποιες εστίες υψηλής αστάθειας, όπως το διαφιλονικούμενο Κόσοβο. Υπό αυτή την έννοια παρεμβαίνουν και οι Ρώσοι στα Βαλκάνια, παρεμβαίνουν γεωοικονομικά και η Γερμανία και η Αυστρία και η Ιταλία, κ.ά., παρεμβαίνει προπάντων η Τουρκία, ακόμη και χώρες του σαλαφιστικού Ισλάμ παρεμβαίνουν.

 Ι.Δ.: Σήμερα (Κυριακή) διοργανώνεται στη Θεσσαλονίκη συλλαλητήριο, που προσπαθεί να ξυπνήσει τις αναμνήσεις της δεκαετίας του ’90. Πώς το βλέπετε;

Ν.Ξ.: Έτσι λειτουργεί η δημοκρατία. Υπάρχουν διαφορετικές απόψεις και έχουν το δικαίωμα να ακουστούν. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τις συγκεκριμένες διαμαρτυρίες πρέπει να τις αντιμετωπίζουμε συγκαταβατικά, ούτε φοβικά ή επιθετικά. Οι απόψεις που εκφράζονται και οι ιδέες που εμφιλοχωρούν σε αυτές, πρέπει να υπόκεινται σε σοβαρή κριτική ανάλυση. Δεν αρκεί να πούμε ότι αυτό είναι το θυμικό ενός λαού, και να συγχωρήσουμε ή να καταδικάσουμε. Πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε με ψυχραιμία, με σοβαρά επιχειρήματα και πολιτική στιβαρότητα.

Σχετικά Νέα