Η Ελλάδα στην παγκόσμια σκακιέρα του ενεργειακού παιχνιδιού

 

Άρθρο της Ιωάννας Δαλαμαρίνη


 

Η Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια φαίνεται να εισέρχεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα στην παγκόσμια σκακιέρα του ενεργειακού παιχνιδιού, με σκοπό την αξιοποίηση της γεωγραφικής της θέσης, ώστε να καταστεί ως βασική πύλη της Ευρώπης, φιλοξενώντας στα εδάφη της, βασικούς αγωγούς και εγκαταστάσεις φυσικού αερίου.

Η ενεργειακή πολιτική της χώρας μας αποσκοπεί στην ανάπτυξη των ενεργειακών  διασυνδέσεων, με σκοπό να αποτελέσει ενεργειακό κόμβο στη ν.α Ευρώπη. Στη συνέχεια, να ενισχύσει τη γεωστρατηγική της θέση  και τέλος, να εξασφαλίσει ανταγωνιστικές τιμές στον τομέα της ενέργειας προς όφελος του Έλληνα καταναλωτή.

Ένας από τους σημαντικότερους αγωγούς φ.α. είναι ο ΤAP(Τrans Adriatic Pipeline). O αγωγός ΤAP θα μεταφέρει φυσικό αέριο από το Αζερμπαϊτζάν και, μέσω Ελλάδας, Αλβανίας και Αδριατικής, θα καταλήγει στη νότιο Ιταλία και από εκεί σε περαιτέρω ευρωπαϊκή αγορά. Ο ΤΑP αποτελεί το τελευταίο σκέλος του «Νοτίου Διαδρόμου φ.α.», πρώτο σκέλος του οποίου είναι η  επέκταση του υπάρχοντος αγωγού SCPX – South Caucasus Pipeline Expansion (Αζερμπαϊτζάν σε Γεωργία) και δεύτερο σκέλος ο νέος αγωγός ΤΑΝΑP (Trans Anatolian Pipeline – Τουρκία).

Το μήκος του αγωγού θα καλύπτει απόσταση 870 χλμ., εκ των οποίων τα 550 χλμ. εντός της ελληνικής επικράτειας. Ο ΤΑΡ, ο οποίος βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο υλοποίησης, αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας μας, η οποία έχει ήδη υπογράψει συμβόλαιο ήδη για προμήθεια 1 bcm φ.α. ετησίως. Η συνολική μεταφορική χωρητικότητα του αγωγού προβλέπεται να ανέλθει σε 10–20 bcm ετησίως.

Αναμφισβήτητα, ο αγωγός TAP θα αποτελέσει  ένα από τα σημαντικότερα έργα για την Ελλάδα, καθώς πλέον μπαίνει στον ενεργειακό χάρτη και θα αποτελεί σημαντικό κρίκο στην αλυσίδα τροφοδοσίας φυσικού αερίου. Παράλληλα, η θέση της χώρας θα ενισχυθεί ακόμα περισσότερο αν ο αγωγός  συνδεθεί και με άλλους αγωγούς που θα περάσουν από την Ελλάδα, ώστε να συγκεντρωθεί μεγαλύτερη ποσότητα φυσικού αερίου.

Ένας άλλος σημαντικός σχεδιαζόμενος αγωγός είναι ο Κάθετος Διάδρομος- Διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας- Βουλγαρίας(IGB). Το σχέδιο του Κάθετου Διαδρόμου προβλέπει, κατ΄ αρχήν, μεταφορά φ.α. από τον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φ.α. (LNG) Ρεβυθούσας στην Βουλγαρία και Ρουμανία, ενδεχομένως και την Ουγγαρία.

Σε περίπτωση λοιπόν που επιτευχθεί ο στόχος στο να συνδεθούν οι δύο αγωγοί τότε μιλάμε κατηγορηματικά για μια τεράστια επιτυχία της Ελλάδας να ορθώσει το ανάστημά της και να  μπει δυναμικά στο ενεργειακό παιχνίδι καθιστώντας την, μια χώρα-κόμβο διάθεσης αερίου.

Η χώρα μας είναι γεγονός πως ακολουθεί την ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική και μέσω της διαφοροποίησης πηγών θα επιτευχθεί απεξαρτοποίηση της Ρωσίας, όπου μετά την Ρωσο-ουκρανική κρίση του 2009 προκλήθηκε ανησυχία στην ΕΕ για το αν μπορεί να είναι ασφαλής ο εφοδιασμός φ.α. μόνο από έναν παραγωγό. Καθώς, η Ρωσία αποτελούσε τον σημαντικότερο παραγωγό φ.α και δρούσε πάντα υπέρ των συμφερόντων της. Έτσι, τώρα επιτυγχάνεται ποικιλία πηγών και μεγαλύτερη προσφορά φυσικού αερίου και κατά συνέπεια ανταγωνισμός στην τιμή.

Αξιοσημείωτο είναι, πως η Ελλάδα θα είναι παρούσα στα ενεργειακά δρώμενα και στις εξελίξεις που αφορούν την εκμετάλλευση των μεγάλων κοιτασμάτων φ.α. της  Κασπίας, ενισχύοντας έτσι  την γεωστρατηγική της σημασία. Παράλληλα θα ενδυναμωθεί η εγχώρια και ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, με τη χώρα να έχει μια ομπρέλα προστασίας από τις άλλες  διασφαλίζοντας την από τυχόν επιθέσεις από τις γειτονικές χώρες.

Αυτό που πρέπει να τονιστεί είναι πως σύμφωνα με μελέτες που έχουν γίνει, οι αγωγοί θα κατασκευαστούν αυστηρά με το νομικό πλαίσιο της προστασίας του περιβάλλοντος προκειμένου να αποφευχθούν τυχόν περιβαλλοντικές καταστροφές, σε μια περίοδο που ο πλανήτης μας έχει υποστεί μεγάλες πληγές.

Σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, τα οικονομικά οφέλη που θα εξασφαλίσει η χώρα μας με την κατασκευή και λειτουργία του αγωγού, θα εκτινάξουν την οικονομία, καθώς οι αγωγοί θα απαιτήσουν την προμήθεια πλειάδας προϊόντων και υπηρεσιών από ελληνικές εταιρείες, ενώ παράλληλα προβλέπεται η δημιουργία 3.000 άμεσων και 20.000 έμμεσων  θέσεων εργασίας με τα ταμεία του κράτους να γεμίζουν από τεράστια έσοδα εκατομμυρίων. Επιπλέον, θα αποτελέσει πόλο έλξης για νέες επιχειρήσεις και νέες επενδύσεις.

Μακροπρόθεσμα, λοιπόν, μπορούμε να δούμε την Ελλάδα να κατέχει μια ηγετική θέση στην Ευρώπη ενισχύοντας τη θέση της απέναντι στις άλλες χώρες που σίγουρα θα την  λαμβάνουν πλέον πιο σοβαρά.

Εν κατακλείδι, πιστεύω πως οι αγωγοί που θα περάσουν μέσα από την Ελλάδα θα την ενισχύσουν τόσο στον πολιτικό όσο και στον οικονομικό τομέα. Αν η Ελλάδα καταφέρει αυτή τη φορά να αξιοποιήσει σωστά τα οφέλη που θα προκύψουν από τους αγωγούς και αν καταφέρει να αξιοποιήσει τα εγχώρια κοιτάσματα υδρογονανθράκων που διαθέτει, θα αποτελέσει έναν ισχυρό παίχτη στο ενεργειακό παιχνίδι.

Σχετικά Νέα