Δημοσιεύθηκε στις: Κυ, Ιούν 19th, 2016

Πλησιάζει η μέρα του Βρετανικού δημοψηφίσματος-Οριακό προβάδισμα υπέρ του Bremain μετά τη δολοφονία της Τζο Κοξ

brexitΠλησιάζει η μέρα του Βρετανικού Δημοψηφίσματος,οπού θα διεξαχθεί τη Πέμπτη 23 Ιουνίου και καλούνται οι πολίτες να απαντήσουν με ένα «ναι» ή ένα «όχι» εάν πρέπει  να παραμείνει η Βρετανία μέλος της Ε.Ε.

Να θυμίσουμε πως αυτή είναι η πρώτη φορά εδώ και σαράντα χρόνια που ο βρετανικός λαός θα έχει λόγο για να αποφασίσει για τη θέση της χώρας στην .Ε.Ε», το τελευταίο και το μόνο δημοψήφισμα για το θέμα της ένταξης της Βρετανίας στην ευρωπαϊκή οικογένεια ήταν το 1975.

 

Οι υπέρμαχοι της αποχώρησης επιμένουν στην επανάκτηση της εθνικής τους κυριαρχίας. Θέλουν αυτόνομη διαχείριση όλων των σύγχρονων προβλημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα, χωρίς εξαρτήσεις από τις Βρυξέλλες. Στηλιτεύουν την αναποτελεσματικότητα των γραφειοκρατών των Βρυξελλών να δώσουν πανευρωπαϊκές λύσεις στο μεταναστευτικό, το προσφυγικό, την οικονομική κρίση, την ανεργία, την ελλειμματική κοινωνική συνοχή στα κράτη μέλη.

Είναι γεγονός πως τέτοιες φωνές πληθαίνουν όλο και περισσότερο ανάμεσα σε δυσανασχετούντες Ευρωπαίους πολίτες -όχι κατ’ ανάγκην ακραίους ευρωσκεπτικιστές- που βλέπουν τα κακώς έχοντα στη σημερινή ΕΕ. Τους ενοχλεί η επιλεκτική ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Ο συνωστισμός των προνομιούχων στον Ευρωπαϊκό Βορρά και των μειονεκτούντων στον «υπανάπτυκτο» Ευρωπαϊκό Νότο. Οι ανισότητες μέσα στην ΕΕ. Τα πισωγυρίσματα και οι εκπτώσεις στο ευρωπαϊκό κεκτημένο και τα εργατικά δικαιώματα, λόγω πρωτοφανών πολιτικών μονόπλευρης λιτότητας, που οδήγησαν στην απελπισία εκατομμύρια ανθρώπους.

Οι επιπτώσεις ενός Brexit στη Βρετανία και την Ε.Ε.:

Mε το «Brexit» – την έξοδο της Μ. Βρετανίας από την Ε.Ε.- να φαίνεται ιδιαίτερο πιθανό ως ενδεχόμενο, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες, αξίζει να εξεταστεί ποιες θα ήταν οι πιθανές συνέπειες από μια τέτοια εξέλιξη.

Όπως σημειώνεται σε ανάλυση του Global Counsel, οι επιπτώσεις εξαρτώνται από το ποια μορφή θα είχε μια νέα σχέση μεταξύ της Ε.Ε. και της Βρετανίας. «Το νορβηγικό μοντέλο, που περιλαμβάνει συμμετοχή στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο δεν θα έδινε στη Μ. Βρετανία την πολιτική ευελιξία που χρειάζεται για να δικαιολογηθεί ένα Brexit. Εν αντιθέσει, ένα πολύ πιο χαλαρό μοντέλο, στο οποίο το Ηνωμένο Βασίλειο κάνει εμπόριο με την Ε.Ε. υπό ευνοϊκό καθεστώς θα έδινε ευελιξία, αλλά θα έθετε σε κίνδυνο το εμπόριο και τις επενδύσεις. Τα πιο πιθανά μοντέλα είναι είτε μια ελβετικού τύπου σειρά διμερών συμφωνιών που ρυθμίζουν την πρόσβαση σε συγκεκριμένους τομείς της ενιαίας αγοράς, ή μια λεπτομερής συμφωνία ελευθέρου εμπορίου. Και οι δύο θα απαιτούσαν μακρές διαπραγματεύσεις, με συμβιβασμούς και μεγάλα κόστη».

Η οικονομική διάσταση

Οι επιπτώσεις του Brexit εκτιμάται ότι θα είναι πιο έντονα αισθητές στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σε ανάλυση του Open Europe (Μάρτιος του 2015), θεωρείται ότι, σε οικονομικό επίπεδο, το χειρότερο και το καλύτερο σενάριο για την Βρετανία έχουν ως εξής:

Χειρότερο δυνατό σενάριο, όπου η Βρετανία δεν κλείνει εμπορική συμφωνία με την υπόλοιπη Ε.Ε. και δεν επιδιώκει μια ατζέντα ελευθέρου εμπορίου: Το OpenEurope εκτιμά πως το ΑΕΠ του Ηνωμένου Βασιλείου θα είναι κατά 2,2% χαμηλότερο το 2030 από ό,τι θα ήταν εάν είχε παραμείνει εντός της Ε.Ε.

Καλύτερο δυνατό σενάριο, όπου το Ηνωμένο Βασίλειο επιτυγχάνει συμφωνία ελευθέρου εμπορίου με την Ε.Ε.: Επιδιώκεται μια πολύ φιλόδοξη απορρύθμιση της οικονομίας του, και ανοίγει σχεδόν πλήρως σε εμπόριο με το υπόλοιπο κόσμο. Σε αυτή την περίπτωση, το Open Europe εκτιμά ότι το ΑΕΠ της Μ. Βρετανίας θα είναι 1,6% υψηλότερο σε σχέση με αυτό που θα ήταν αν είχε μείνει εντός της Ε.Ε.

Το μέσο σενάριο «βλέπει» μεταβολή ΑΕΠ μεταξύ -0,8% και +0,6%.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, σύμφωνα με τη μελέτη του Global Counsel, θεωρείται ότι η απόκλιση σε επίπεδο ρυθμιστικών πλαισίων θα αυξανόταν με το πέρασμα του χρόνου, επηρεάζοντας τον όγκο του εμπορίου και πιθανώς καθιστώντας τη χώρα λιγότερο ελκυστική για επενδύσεις. Αυτό, με τη σειρά του, θα είχε επιπτώσεις σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που έχουν επενδύσει στη Μ. Βρετανία, ή έχουν εμπορικές σχέσεις με τη χώρα, καθώς και σε αλυσίδες προμηθευτών που περιλαμβάνουν βρετανικές εταιρείες- ωστόσο η πλήρης έκταση των επιπτώσεων εξαρτάται από το μοντέλο που θα ακολουθήσει ένα Brexit, και ως εκ τούτου κάθε πρόβλεψη είναι εξαιρετικά δύσκολη.

Η πολιτική πλευρά ενός Brexit

Kατ’αρχάς, πρέπει να υπογραμμιστεί η ιστορική σημασία μιας τέτοιας εξέλιξης, καθώς θα πρόκειται για την πρώτη φορά που ένα κράτος αποχωρεί από την Ε.Ε.- ένα μόρφωμα το οποίο είχε σχεδιαστεί εξαρχής χωρίς πρόβλεψη κανενός «exit». Όσον αφορά στην Ε.Ε., οι επιπτώσεις ενός Brexit αναμένεται να γίνουν αισθητές σε μια σειρά από άλλους τομείς: Η Ε.Ε. θα έχανε ένα ισχυρό (από άποψης επιρροής), σαφών φιλελεύθερων τάσεων, μέλος, αλλάζοντας την ισορροπία ισχύος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Θα γινόταν ακόμα πιο δύσκολο να εμποδιστούν/ μπλοκαριστούν μη φιλελεύθερα μέτρα, ενώ αναμένεται να αλλάξει η ρυθμιστική δυναμική (σε επίπεδο κανόνων/ κανονισμών της Ε.Ε.) με μια Βρετανία εκτός Ένωσης. Η Μ. Βρετανία ενδεχομένως να βρεθεί απέναντι στην Ε.Ε. όσον αφορά σε θέματα επιχειρηματικού περιβάλλοντος, αλλά αυτό από την άλλη πλευρά- κατά την ανάλυση του Global Counsel- ίσως να δημιουργήσει ένα πιο «υγιές» περιβάλλον, ασκώντας πίεση στην Ε.Ε. από το εξωτερικό για να ακολουθήσει πιο φιλελεύθερες πολιτικές.

Όπως και να έχει πάντως, θεωρείται μάλλον απίθανο το Λονδίνο να «εκθρονιστεί» από τη θέση του κορυφαίου χρηματοπιστωτικού κέντρο της Ευρώπης – ωστόσο τα υπάρχοντα πλαίσια κανονισμών θα έκαναν δυσκολότερο το Λονδίνο να εξυπηρετεί τις ευρωπαϊκές αγορές- και κάποιες επιχειρήσεις είναι πιθανό να επιλέξουν να μεταφερθούν σε χρηματοπιστωτικά κέντρα της Ευρωζώνης, προκειμένου να μη «χάσουν» την Ευρώπη.

Σε διεθνές επίπεδο, ένα Brexit θα επηρέαζε τη θέση τόσο της Βρετανίας όσο και της Ε.Ε.: Αν και το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να κλείσει νέες συμφωνίες, βάσει των δικών του προτεραιοτήτων, θα έχει μικρότερο «βάρος» και ως εκ τούτου θα αποτελεί χαμηλότερη προτεραιότητα από την Ε.Ε. για πολλές άλλες χώρες. Όσον αφορά στην Ε.Ε. , θα ήταν ένας λιγότερο ελκυστικός εταίρος, ειδικά για πολλές αναπτυσσόμενες χώρες. Παρόλα αυτά, η Ε.Ε. ίσως να μπορούσε – χωρίς τη Βρετανία στους κόλπους της- να ακολουθήσει διαφορετική (και πιο σκληρή/ επωφελή για την ίδια) στρατηγική σε διαπραγματεύσεις. Γενικά πάντως, η Ε.Ε. θα έχανε σημαντικούς πόρους «σκληρής» και «μαλακής» ισχύος, αν και ένα Brexit θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ενσωμάτωση και πιο συνεκτική/ συμπαγή εκπροσώπηση σε θεσμούς και στην εξωτερική πολιτική. Σε κάθε περίπτωση πάντως, στην ανάλυση υπογραμμίζεται ότι θα μπορούσε να συμβεί και το αντίθετο, καθώς σε περίπτωση μιας «επιτυχούς» εξέλιξης για τη Βρετανία μετά από ένα Brexit, ενδεχομένως να «απελευθερώνονταν» δυνάμεις αποσύνθεσης.

Ποιοι θα επηρεαστούν πιο πολύ

Καταλήγοντας, στην ανάλυση του Global Counsel θεωρείται ότι οι χώρες που είναι περισσότερο εκτεθειμένες στην περίπτωση ενός Brexit είναι η Ολλανδία, η Ιρλανδία και η Κύπρος, λόγω στενών οικονομικών δεσμών. Μεταξύ των μεγαλύτερων μελών, πολύ θα επηρεαζόταν η Γερμανία, σε διάφορα επίπεδα, αλλά κυρίως λόγω της απώλειας ενός «συμμάχου/ αντιβάρου» στη Γαλλία σε διαφωνίες πολιτικής. Η Γαλλία μπορεί να υποδεχόταν θετικά μια τέτοια εξέλιξη, για τον ίδιο λόγο, ωστόσο όπως η Ισπανία, έχει σημαντικές άμεσες επενδύσεις στη Βρετανία. Η Ιταλία είναι λιγότερο εκτεθειμένη, ενώ η Πολωνία θα επηρεαζόταν κυρίως σε επίπεδο προϋπολογισμού της Ε.Ε. και λόγω των μεγάλων αριθμών Πολωνών στη Βρετανία. Η Ελλάδα θεωρείται ότι έχει αρκετά μεγάλη έκθεση σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, με «σκορ» 16 τη στιγμή που το μεγαλύτερο είναι το 28 (Ολλανδία). Όλες οι χώρες πάντως, θα πλήττονταν από την απώλεια διεθνούς επιρροής και αξιοπιστίας που θα βίωνε μια Ε.Ε. χωρίς τη Βρετανία.

 

Την ίδια ώρα σύμφωνα με  δύο νέες δημοσκοπήσεις στη Βρετανία μόλις λίγες ημέρες πριν το κρίσιμο δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου στο οποίο οι Βρετανοί καλούνται να αποφασίσουν για το μέλλον της χώρας τους σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και ενώ στην αρχή των εκστρατειών φαίνεται πώς είχε προβάδισμα η έξοδος της Βρετανίας από την Ε.Ε.,μετά τη δολοφονία της Τζο Κοξ από ακροδεξιό υποστηρικτή του Brexit ,φαίνεται πως άρχισε να κερδίζει έδαφος το Bremain.

Προβάδισμα επτά μονάδων στο λεγόμενο «Bremain» έναντι του Brexit, την παραμονή δηλαδή της Βρετανίας στην ΕΕ, έδωσε τηλεφωνική δημοσκόπηση της BMG για την εφημερίδα The Herald που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, η πλευρά της παραμονής προηγείται με ποσοστό 53,3% έναντι 46,7% εκείνης της εξόδου. Η δημοσκόπηση έγινε σε δείγμα 1.064 ενηλίκων, από τις 10 έως τις 15 Ιουνίου, και δεν περιλαμβάνει όσους δήλωσαν «δεν γνωρίζω».

Ωστόσο, σε μία άλλη, διαδικτυακή δημοσκόπηση της BMG το στρατόπεδο της «εξόδου» προηγείται με 55,5%, έναντι 44,5% εκείνου της «παραμονής».

Η δημοσκόπηση διενεργήθηκε πριν από τη δολοφονία, την Πέμπτη, της Τζο Κοξ, η οποία είχε ως αποτέλεσμα οι δύο πλευρές να αναστείλουν την προεκλογική εκστρατεία τους. Η δημοσκόπηση της BMG αναμενόταν να δημοσιοποιηθεί στις 16 Ιουνίου, αλλά καθυστέρησε λόγω της δολοφονίας της Κοξ.

Για τον αρθρογράφο

.made by gleo